آللاهئن بو آیتلری بیزلرە تکرار تکرار اۇقوتماسئ بۇشونا دگیلدیر. آللاهئن ألچیلریندن هیچبیریسی دینی آنلاتما قۇنوسوندا کیمسەدن اۆجرت ایستەمەمیشلردیر. وە آللاهئن دینینی سیاسی راقیبلرینی صاف دئشئ بئراقما یا دا تۇپلوملارئ أتکیلەییپ یؤنتیمی آلتئنا آلماق گیبی آماچلار ایچین دە قوللانمامئشلاردئر. چۆنکی بونون آدئ؛ “آللاە ایلە آلداتمادئر”. آللاهئن آیتلرینی آز بیر دگرە ساتمئش اۇلسالاردئ، ألبتتە ماددی اۇلاراق کار أدەجکلردی. آنجاق آللاهئن غاضابئنا اوغراماقتان دا قاچامایاجاقلاردئ.
یانمایان کفن یاپماق، اۇقونموش سولار داغئتماق، بیلمم حانگی بیتکی حاققئندا حادیث وار دەییپ تیجارتینی یاپماق، اۇنلارئن عاقئللارئندان بیلە گچمییۇردو. بۇل بۇل شفاعات داغئتماق، طاریقاتلار قورماق، کندیسینی شیشلەمک وس. عادتلری یۇقتو. پکی، بیزە نە اۇلدو کی، بونلارئ یاپانلارئن پشیندن گیدیۇروز؟ آللاهئن ایندیردیگی واحیدە بؤیلە درین ماعنالار (!) واردئ دا، نبیلر می بونو فارق أدەمەدی؟ دئشقئدان ایدراردان مدد اومان بو سفیل وارلئقلار نەرەدن تۆرەدی؟ بۆتۆن بونلارئن آلتئندا یاتان “آز بیر دگر قارشئلئغئ ساتئلماق” دگیل دە نەدیر؟
قورئان، آللاهئن آیتلرینین تۆکنن آز بیر دگر قارشئلئغئندا ساتئلماسئندان شیکایتچیدیر. آللاهئن کیتابئنئ کندی منفاعاتلارئ ایچین گیزلەینلر، سانکی قورئاندان آنلاتیۇرموش گیبی گؤستریپ حالقئ حورافەلرلە وە ماثاللارلا اویوشتورمایا چالئشانلار آللاهئن آیتلرینی ساتانلاردئر. طابیعی کی، ساتئن آلدئغئ شەی آللاهئن غاضابئدئر:
آللاە، کندیسینە کیتاب وریلنلردن شو یۇلدا میثاق آلمئشتئر: “اۇنو اینسانلارا آچئق سچیک بیلدیرەجکسینیز، اۇنو ساقلامایاجاقسئنئز.” آما اۇنلار کیتابئ سئرتلارئنئن گریسینە آتتئلار، باسیط بیر اۆجرت قارشئلئغئ اۇنو ساتتئلار. نە کؤتۆ شەی ساتئن آلیۇرلار! (آلی عیمران سورەسی؛ 187)
آللاهئن آیتلرینی ساتماق ایللە دە ماددی چئقار قارشئلئغئندا اۇلماسئ گرکمز؛ شؤهرتینی، سکتؤرۆنۆ وس. قایبەتمە قۇرقوسویلا آللاهئن حۆکۆملرینی گیزلەینلر وە چارپئتانلار دا ساتئلمئش کیمسەلردیر. یۆجە قورئان بیزی شؤیلە اورارئر:
… فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ﴿۴۴﴾ (سورة المائدة)
… آرتئق اینسانلاردان قۇرقمایئن، بندن قۇرقون دا آیتلریمی باسیط بیر اۆجرت قارشئلئغئ ساتمایئن. آللاهئن ایندیردیگی ایلە حۆکمەتمەینلر، کافیرلرین تا کندیسیدیر. (مائیدە سورەسی؛ 44)
آللاهئن آیتلرینی اینسانلاردان ساقلاما غایرتیندە اۇلانلارئن آصئل ماقصادئ، أللریندەکی چئقارلارئ قۇروماقتئر. آللاهئ راضئ أتمک یرینە، اینسانلارئن گؤنۆللرینی حۇش توتانلارئن وە بو یۆزدن قورئان گرچکلریندن باحثەتمەینلرین سۇنو قۇرقونچ اۇلاجاقتئر:
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۷۴﴾ (سورة البقرة)
آللاهئن ایندیردیگی کیتابتان بیر شەیی گیزلەین وە اۇنو آز بیر پارا قارشئلئغئندا ساتان کیمسەلرە گلینجە، اۇنلار آنجاق قارئنلارئنا آتش دۇلدوریۇرلار. قئیامت گۆنۆندە آللاە نە اۇنلارلا قۇنوشور، نە دە کندیسینی تمیزە چئقارئر؛ اۇنلارئن حاققئ، آجئ بیر عاذابتئر. (باقارا سورەسی؛ 174)
تلەویزیۇنلاردا، رادیۇلاردا ماقامئنئ اۇرنونو قایبەتمەمک ایچین بیریلرینە حۇش گؤرۆنمە آرزوسویلا آللاهئن آیتلرینی چارپئتانلاردان اۇلمامامئز ایچین قورئان بیزلری آچئقچا اویارمئشتئر:
اشْتَرَوْا بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۹﴾ (سورة التوبة)
آللاهئن آیتلرینە قارشئلئق، آز بیر دگری ساتئن آلدئلار دا، آللاە یۇلوندان آلئقۇیدولار. بونلار گرچکتن نە کؤتۆ شەیلر ایشلەمکتەدیرلر. (تەوبە سورەسی؛ 9)
آللاهئن آیتلرینی ساتان کیمسەلر دەنیلینجە عاقلئمئزا ماددی ماعنەوی چئقار قارشئلئغئندا، آللاهئن آیتلرینی گیزلەینلر یا دا کەییفلرینجە چارپئتانلار گلملیدیر. ایچی یئغئنلا حورافە وە شیرک دۇلو کیتابلارئن، سیدی’لرین، کاستلرین وس. بیلە بیلە تیجارتینی یاپانلار تام آنلامئیلا آللاهئن آیتلرینی ساتان دین تاجیرلریدیر. بو تیپلر ایچین اینسانلارئن دۇغرو مو یا دا یانلئش مئ ایناندئغئ اؤنملی دگیلدیر. اۇنملی اۇلان کندی چئقارلارئ وە سیستملریدیر. أگر دۇغرولارئ قۇنوشاجاق اۇلسالار حورافە وە ماثال آنلاتامایاجاقلار، یالان وە اویدورمالارلا دۇلو کیتابلارئنئ کیمسەیە پازارلایاماجاقلار.
آللاهئن آیتلرینی ساتانلار، کندی قورغولادئغئ منفاعات دۆنیالارئنا آیقئرئ هیچبیر قورئان گرچگینە وورغو یاپمازلار. یتر کی جماعاتلارئ داغئلماسئن، منفاعاتلارئ ضارار گؤرمەسین وە ماقاملارئنئ قایبەتمەسینلر. قورئانئن بو قۇنوداکی کسین حۆکمۆ شودور:
… وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ ﴿۴۱﴾ وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۴۲﴾ (سورة البقرة)
… بنیم آیتلریمی بیرقاچ پارایا دگیشتیرمەیین. آنجاق بندن قۇرقون. حاققئ باطئلا قارئشتئرئپ دا بیلە بیلە حاققئ گیزلەمەیین. (باقارا سورەسی؛ 42-41)
مۆسلۆمان أن کارلئ تیجارتی سادەجە آللاە ایلە یاپار:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۱۰﴾ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۱۱﴾ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۱۲﴾ (سورة الصف)
أی ایمان أدنلر! سیزی آجئ بیر عاذابتان قورتاراجاق تیجارتی سیزە گؤسترەییم می؟ آللاها وە رسولۆنە اینانئر، ماللارئنئزلا وە جانلارئنئزلا آللاە یۇلوندا جیهاد أدرسینیز. أگر بیلیرسنیز، بو سیزین ایچین داحا حایئرلئدئر. ایشتە بو تاقدیردە اۇ، سیزین گۆناەلارئنئزئ باغئشلار، سیزی زمینیندن ائرماقلار آقان جننتلرە، عادن جننتلریندەکی گۆزل مسکنلرە قۇیار. ایشتە أن بۆیۆک قورتولوش بودور. (صاف سورەسی؛ 12-10)
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۱۱۱﴾ التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۱۲﴾ (سورة التوبة)
آللاە مۆمینلردن؛ ماللارئنئ وە جانلارئنئ، کندیسینە (وریلەجک) جننت قارشئلئغئندا ساتئن آلمئشتئر. چۆنکی اۇنلار آللاە یۇلوندا ساواشئرلار؛ اؤلدۆرۆرلر، اؤلۆرلر. (بو) تەوراتتا، اینجیلدە وە قورئاندا آللاە اۆزەرینە حاق بیر واعادتیر. آللاەتان داحا چۇق سؤزۆنۆ یرینە گتیرن کیم واردئر! اۇ حالدە اۇنونلا یاپمئش اۇلدوغونوز بو آلئش وریشینیزدن دۇلایئ سەوینین. ایشتە بو، (گرچکتن) بۆیۆک قازانچتئر. (بو آلئش وریشی یاپانلار،) تؤوبە أدنلر، عیبادت أدنلر، حامد أدنلر، اۇروچ توتانلار، رۆکوع أدنلر، سجدە أدنلر، اییلیگی أمرەدیپ کؤتۆلۆکتن آلئقۇیانلار وە آللاهئن سئنئرلارئنئ قۇرویانلاردئر. اۇ مۆمینلری مۆژدەلە! (تەوبە سورەسی؛ 111-112)
