دۆنیا حایاتئ عادتا بیر یۇلجولوق: باشلئیۇر، سۆریۇر وە بیتیۇر.
بو یۇلجولوقتا چۇغو اینسانئن عؤمرۆ، زۇرلوقلارلا مۆجادلە أدەرک وە یاشادئقلارئنا بیر آنلام ورمەیە چالئشاراق گچیۇر. هر شەی اۇ قادار قارئشئق کی، هر قۇنودا هر قافادان بیر سس چئقیۇر.
دۇلایئسئیلا بؤیلە بیر اۇرتامدا اینسانئن نەیە گؤرە وە ناسئل یاشایاجاغئنئ بلیرلەیەبیلمەسی چۇق زۇر؛ آما هر شەیە راغمن فئطراتئنئ یاعنی یاراتئلئش اؤزللیکلرینی قۇرویابیلنلرین آلغئلارئ گرچگین سسینی دویمایا آچئق اۇلیۇر. گرچگین سسی نە می؟
ألبتتە قورئانئ کریم. باشقا بیر ایفادەیلە سؤیلەرسک؛ اینسانئ یاراتان وە أن ایی تانئیان اۇلان؛ آللاهئن اینسان ایچین بلیرلەدیگی یاشام ایلکەلری. حانگی قۇرونموش یۆرک، بو ایلکەلرە بو بویروق وە یاساقلارا قولاق ورمز کی! یتر کی بیر کرە دویسون.
ایشتە بونو أنگللەمک ایچین قۇوولموش شەیطان چۇق گۆرۆلتۆ یاپیۇر. هر یردە چئقیۇر اینسانئن قارشئسئنا؛ باعضن بیرییلە قۇنوشورکن، باعضن بیر یازئ اۇقورکن، تلەویزیۇن ایزلەرکن، آلئش وریش یاپارکن.
آللاهئن بویروق وە یاساقلارئنئ دویمامئزئ أنگللەمەیە چالئشان، بیزی اۇنلاردان اوزاقلاشتئران هر شەی؛ شەیطان اۇلووریۇر بیردن. باعضن گرچکلردن یانایمئش گیبی گؤرۆنەرک یاپیۇر ایشینی؛ قوتسویۇر، قوتسویۇر، اؤیلە قوتسویۇر کی ایلاهی کیتابئ؛ “سن اۇقو سادەجە! آنلاماسان دا ثواب قازانئر، جنتتە گیدرسین،” دییۇر. آصلۇلانئن؛ آنلاماق وە یاشاماق اۇلدوغونو گیزلییۇر.
باعضن اینسانئ اؤیلە چۇق شەی ایستەمەیە یؤنلندیریۇر کی اینسان؛ “شونو دا یاپایئم، اۇنو دا یاپایئم،” دەرکن یاشامئنئن آصئل غایەسیندن اوزاقلاشتئقچا اوزاقلاشیۇر. باعضن اؤیلە شەیلر سؤیلۆیۇر، اؤیلە قافا قارئشتئریۇر کی اینسان نە یاپاجاغئنئ شاشئریۇر. هر نە اۇلورسا اۇلسون، قۇوولموش شەیطانئن شرریندن آللاها سئغئنئرئز.
بیز بیلیۇروز کی سۇنسوز موتلولوق یوردونا اولاشابیلمک ایچین؛ آللاهئن بلیرلەدیگی ایلکەلرە گؤرە یاشامامئز لازئم. آللاهئن بلیرلەدیگی ایلکەلرە گؤرە یاشایابیلمک ایچین ایسە ایلاهی کیتابئ آنلادئغئمئز دیلدە اۇقومامئز لازئم وە داحا چۇق اینسانئن سۇنسوز موتلولوق یوردونا اولاشابیلمەسینی ساغلاماق ایچین آللاهئن بلیرلەدیگی ایلکەلری داحا چۇق اینسانا دویورمامئز لازئم. دویورولارئمئزئ أنگللەمەیە چالئشانلارا دا آلدئرئش أتمەمەمیز لازئم.
تۆم بونلارئ یاپارکن، صابئرلا وە نامازلا آللاەتان یاردئم ایستەملیییز. چۆنکی قۇلای دگیل؛ چشیت چشیت ایمتیحان اۇلاجاق بو یۇلجولوقتا… تسلیم اۇلدوغوموزو ایددیعا أتتیگیمیز ایلکەلرە گؤرە داوراناجاق مئیئز، یۇقسا کۆچۆک بیر منفاعات سؤز قۇنوسو اۇلونجا منفاعاتئمئزئ اؤن سئرایا آلاجاق مئیئز؛ سئناناجاغئز.
باعضن دۇغرو یۇلدان فارقئندا اۇلمادان دا اوزاقلاشابیلیر اینسان. آما أگر ایلاهی کیتابئ آنلادئغئ دیلدە اۇقومایئ بئراقمامئشسا دۇغرو یۇلدان اوزاقلاشتئغئنئ قۇلایجا فارق أدر. دؤنۆش یاپماق وە یاپتئغئ یانلئشلارئ دۆزلتمک ایسە سۇن نفسە قادار مۆمکۆندۆر. آما أگر یانلئش یۇلدا گیتمەیی ترجیح أتمیشسە، سۇن نفستن اؤنجە دؤنمەسی وە یانلئشلارئنئ دۆزلتمەسی چۇق داحا زۇر وە زاحمتلی اۇلاجاقتئر.
کیمین دۇغرو یۇلدا اۇلدوغونو ایسە؛ طاها سورەسینین 135-نجی آیتیندە بلیرتیلدیگی گیبی ألبتتە حپیمیز گؤرەجگیز:
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى ﴿۱۳۵﴾ (سورة طە)
دە کی: “هرکس بکلەمەدەدیر، سیز دە بکلەیین! دۆز یۇلون یۇلجولارئنئن کیملر اۇلدوغونو، کیملرین یۇلا گلدیگینی یاقئندا اؤگرنەجکسینیز.” (طاها سورەسی؛ 135)
اؤزلم آتا
