عیسا مسیح اۆزەریندن یاپئلان عیوەج
عیسا (ع) گلدیگی زامان، یاهودیلر اۇنا اینانماق زۇروندایدئلار. موحاممدە (ع) ایسە، هم یاهودیلرین هم دە حئریستیانلارئن اینانما یوموشو واردئر. آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۵۷﴾ (سورة الأعراف)
اۇنلار (أهلی کیتابتان دۇغرو داورانانلار) اۆممی نبی اۇلان بو رسولە (موحاممدە) اویانلاردئر. اۇنو، یانئنداکی تەوراتتا وە اینجیلدە یازئلئ بولاجاقلاردئر. اۇ، اۇنلارا اییلیگی أمرەدر وە کؤتۆلۆگۆ یاساقلار. تمیز وە لذذتلی شەیلری حلال، پیس شەیلری حارام قئلار. اۇنلارئن ائصرئنئ (آغئر یۆکۆنۆ) وە اۆزەریندەکی زینجیرلری قالدئرئر. اۇنا اینانئپ گۆونن، اۇنون دگرینی بیلن، اۇنا یاردئمجئ اۇلان وە اۇنونلا بیرلیکتە ایندیریلن نورا (قورئانا) اویانلار وار یا! ایشتە اومدوقلارئنا قاووشاجاق اۇلانلار اۇنلاردئر. (آعراف سورەسی؛ 157)
آیتتە گچن “ائصر”؛ “ینی گلن نبییە اینانما یۆکۆدۆر”. یاهودیلرین عیسا مسیحە (ع) اینانماسئ، اۇنلار ایچین بیر “ائصر” ایدی. موحاممدە (ع) اینانماق دا هم یاهودی هم دە حئریستیانلار ایچین بیر “ائصر”دئر. اۇنا اینانئنجا “ائصر” یوموشو اۇرتادان قالقمئش اۇلور. چۆنکی اۇ، نبیلرین سۇنونجوسودور. (آحزاب؛ 40) آرتئق باشقا نبی گلمەیەجکتیر.
یاهودیلر بیر عیوەج ایلە عیسا وە موحاممدە اینانما یوموشونو مسیح بکلنتیسینە؛ حئریستیانلار دا موحاممدە (ع) اینانما یوموشونو عیسا بکلنتیسینە دؤنۆشتۆرمۆشلردیر. “ائصر” تریمی اۆزەریندە دە عیوەج یاپئلاراق اۇنون؛ “ینی گلن نبییە اینانما یۆکۆ” آنلامئندا اۇلدوغو اونوتتورولونجا، مۆسلۆمانلارا دا “عیوەج” یاپئلمئش وە اۇنلار دا عیسا مسیح بکلنتیسی ایچینە سۇقولموشلاردئر.
یاهودیلیکتە مسیح اینانجئ
یاهودیلرین دین عالیملری اۇلان فریسیلر ایلە غایب بیلگیسینە صاحیب اۇلدوغونا اینانئلان طاریقات شەیحی قۇنومونداکی کاهینلر، راحاتئ بۇزولماسئن دییە عیسا مسیحە اینانمادئلار آما مسیح اینانجئ یاهودیلیکتە ایمانئن ایکینجی شارطئ مسیحین گلەجگینە ایماندئر. ایمانئن شارطلارئ شونلاردئر:
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئزئن یاراتتئقلارئ اۇنون أثریدیر. اۇ یاراتئر وە یاراتاجاقتئر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئز تکتیر، اۇندان باشقاسئ یۇقتور. اۇ بیزیم تانرئمئز اۇلموش وە اۇلاجاقتئر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئز بیر بدن دگیلدیر وە بدنە بنزەرلیگی یۇقتور، هیچبیر شکیلدە تاصویر أدیلەمز.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئز أزلی وە أبدیدیر. اۇنون دئشئندا باشقا تانرئ یۇقتور.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئزا سادەجە اۇنا دوعا أتملی، باشقاسئنا أتمەملیییز.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، پەیغامبرلرین بۆتۆن سؤزلری دۇغرودور. تانرئ طارافئندان قابول أدیلمیشتیر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، راحمتلە آندئغئمئز موسا حاقیقاتلارئن پەیغامبری وە پەیغامبرلرین أن بۆیۆگۆدۆر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، أزلدن بری ألیمیزدە اۇلان تەورات، سینا داغئندا راحمتلە آندئغئمئز موسایا وریلنین عاینئسئدئر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، ألیمیزدە اۇلان تەورات، دگیشتیریلمەمیشتیر وە آصلا دگیشتیریلەمز.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئز اینسانلارئن بۆتۆن حارەکت وە دۆشۆنجەلرینی بیلیر. قوتسال کیتابتا دا یازدئغئ اۆزەرە: “هر بیرینین یۆرگینی یاراتان، بۆتۆن اۇنلارئن ایشلرینی آنلایان اۇدور.”
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، داوود سۇیوندان مسیح گلەجکتیر. گجیکمەسینە راغمن گلەجگی گۆنۆ بکلەریز.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، آدئ قوتسال اۇلان یاراتانئمئز، أمیرلرینی یرینە گتیرنلری اؤدۆللندیریر، أمیرلرینی ایحلال أدنلری تؤوبە أتمزلرسە جزالاندئرئر.
- بۆتۆن ایمانئمئزلا اینانئرئز کی، روحوموز اؤلۆمسۆزدۆر وە قوتسال یاراتئجئمئزئن دیلەدیگی زامان اؤلۆلر حایاتا قاووشاجاقتئر.
عیسا مسیح (ع) گلدیگیندە یاهودیلر اۇنا اینانمادئغئ ایچین؛ “گجیکمەسینە راغمن گلەجگی گۆنۆ بکلەریز،” دەمکتەدیرلر.
یاهودی قوتسال متینلرینە یرلشتیریلمیش باعضئ ایفادەلرلە مسیح اینانجئ أفسانەلشتیریلمیشتیر:
“باش قالدئرئیئ اۇرتادان قالدئرماق، گۆناها سۇن ورمک، سوچو باغئشلاتماق، سۇنسوزا دک قالئجئ دۇغرولوغو ساغلاماق، گؤرۆم وە پەیغامبرلیگی مۆهۆرلەمک، أن قوتسالئ مسحەتمک ایچین سنین حالقئنا وە قوتسال کنتینە یتمیش هافتا قادار زامان ساپتانمئشتئر.” (دانیال)
شو ایفادەلر دە حورافەنین اولاشتئغئ بۇیوتلارئ گؤسترمەسی آچئسئندان ایلگینچتیر:
“… سیلاحلارئ یاقاجاقلار. کۆچۆک بۆیۆک قالقانلارئ، یایلارئ، اۇقلارئ، سۇپالارئ، مئزراقلارئ آتشە آتاجاقلار… یاقماق ایچین سیلاحلارئ قوللاناجاقلار…” (حزەقیال)
“… اینسانلار قئلئچلارئنئ چکیچلە دؤوۆپ سابان دمیری، مئزراقلارئنئ باغجئ بئچاغئ یاپاجاقلار…” (یشایا)
“… قورتلا قوزو بیرلیکتە اۇتلایاجاق، آسلان سئغئر گیبی سامان ییەجک. یئلانئن ییەجگی ایسە تۇپراق اۇلاجاق…” (یشایا)
“هرکس کندی آسماسئنئن، اینجیر آغاجئنئن آلتئندا اۇتوراجاق. کیمسە کیمسەیی قۇرقوتمایاجاق…” (میکا)
“اۇنون دؤنمیندە قورتلا قوزو بیر آرادا یاشایاجاق، پارسلا اۇغلاق بیرلیکتە، بوزاغئ، گنچ آسلان وە بسیلی سئغئر یان یانا دوراجاق؛ اۇنلارئ کۆچۆک بیر چۇجوق گۆدەجک. اینکلە آیئ بیرلیکتە اۇتلایاجاق، یاورولارئ بیر آرادا یاتاجاق… أمزیکتەکی ببک کۇبرا دلیگی اۆزەریندە اۇینایاجاق، سۆتتن کسیلمیش چۇجوق ألینی أنگەرک قۇووغونا سۇقاجاق… کیمسە ضارار ورمەیەجک، یۇق أتمەیەجک…” (یشایا)
“… یۆزلریندە سۇنسوز سەوینچ اۇلاجاق…” (یشایا)
“أکین بیچنلرین نشئەلندیگی، غانیمت پایلاشانلارئن جۇشتوغو گیبی، اۇنلار دا سەوینەجک سنین اؤنۆندە.” (یشایا)
یاهودیلر بو یۇللا، عیسادان (ع) وە موحاممددن (ع) اوزاقلاشتئرئلماقتادئر.
