Pişgoftar
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۹﴾ (سورة الجمعة)
Ey késani ke iman avérdeid! Hengami ke béraye némaze ruze Comê neda dade şod, be suye zekre Éllah beşetabid vé xérid o furuş ra réha konid. Égér bedanid in béraye şoma behtér ést. (Comê; 9)
Xodavénde Moteal dér in aye vé besyari éz ayate digére Ɋorâne Kérim éz “Zekr” soxén miguyéd. “Zekre Xoda” tebqe ayate 9 Sureye Hécér vé 24 Sureye Énbiya; “ketabe Xoda” ést. Méınaye évvéle şetaftén be suye zekre Xoda, réftén be suye estemae “xotbeye comê” ést. Zira xotbe, béraye touzihe mouzui ba rébt dadéne an be ketabe Xoda irad mişévéd. Némaz, tebqe ayeye 14 Sureye Taha, béraye yadgiriye an zekr éda migérdéd. Bénabérin méınaye dovvome şetaftén be suye zekre Xoda, réftén be némaze Comê ést.
Midanim ke xotbehaye Comê caygahi béraye xétab be umum, gerde hém avérdéne moımenan vé amuxténe “daneşe din” éz ketabe Xoda budeénd. Dér vaqeı zibatérin kélemati ke moımenan mitévanénd be zéban avérénd, ayate Xoda hésténd. Hz. Mohémméd (és) niz férmudeénd:
Késani ke be zekre Xoda mineşinénd, fereştegan anha ra ehate mikonénd; réhmét anha ra féra migiréd, arameşe ruhi bér anha nazel mişévéd vé Xodavénd dér bareye anha ba fereştegani ke nézde u hésténd soxén miguyéd. (Moslem)
Hédéfe ma icade ménbéi ést ke betévan éz an be xusus dér mohite moxatébane cévan véya dér amuzeşe ketabe Xoda be kudékaneman estefade nemud.
Dér in ketab, çehel mouzue moxtélefe métréh béraye cévanan ra bérrési nemudim ke hér kodam mobténi bér yek aye vé yek hédis hésténd. Ma in mouzuat ra ba zébani qabele féhm béraye cévanane 12 ta 18 sale vé ba estsfade éz zendegiye ruzmérre erae dadim. Hengame estenad be éhadis, éz réveşe Kéşfol Loġat estefade kérdim.
Télaş éz ma, movéfféqiyét éz Xodast.
Zeynéb Donméz – Özlém Ata
(1)
Aġazha
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذَلِكَ غَدًا ﴿۲۳﴾ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَاذْكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَى أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَدًا ﴿۲۴﴾ (سورة الکهف)
Ɋébl éz gofténe “İnşallah” négu; “in kar ra férda éncam xahém dad.” Hérgah féramuş kérdi, pérvérdgarét ra be yad avér vé begu: “Omid ést ke pérvérdgarém méra be kari behtér éz in hedayét konéd. (Kéhf; 23-24)
Hér soxén ya éméle mohemmi ke ba yade Xodavénde Moteal aġaz néşévéd, bibérekét /bisémér ést. (Éhméd ebne Hénbél)
Besmellahe Réhmane Réhim
Be name Éllah ke nikuyiyéş bipayan vé béxşéndegiyéş féravan ést.
Cévanane gerami,
İn héfte, sale téhsiliye cédid ra aġaz kérdim. İn sale téhsili béraye hémeye ma férxonde başéd!
Dér in forsét, mixahim kémi dér mourede çegunegiye şurue kare férde mosélman sohbét konim. Şayéd beguyid: “İn mouzuı xeyli sade ést; hémeye ma an ra midanim” Emma mén miguyém: “Tekrar behtérin ést, hétta égér séd o héştad bar başéd.”
Cévanane gerami,
Ɋébl éz şurue hér kari gofténe “besmele” besyar mohem ést. Zira hémantour ke dér hédise bala xandim; hér kari ke be name Xoda aġaz néşévéd, binétice xahéd bud. Ménzure ma éz “déstyabi be nétice” néticeyi sudménd ést ke éz hér nézér béraye şoma mofid xahéd bud. Bérxi éz şoma momken ést beguyid: “Ostad, késani hém ke Xoda ra nasepasi mikonénd, xod ra dér in donya movéffeq midanénd.”
Héq ba şomast, ba in hal béraye yek mosélman kafi nist ke féqét be nétayeci fekr konéd ke dér in donya déryaft xahéd kérd. Nétayece vaqei vé paydar, nétayeci hésténd ke dér axerét, yéıni dér zendegiye pés éz mérg déryaft xahim kérd. Véqti bemele miguyim, neşan midéhim ke an émél ra ba yade Xoda vé céhéte rezayéte u éncam midéhim. Bénabérin hér éméle niki ke éncam midéhim, dér axerét béraye ma mofid xahéd bud vé nétayece xubi be bar xahéd avérd.
Ma midanim ke résule Xoda (és) dér besyari éz mouqeiyétha manénde ġéza xordén, vurud o xuruc éz xane, réftén be séfér, qorbani kérdéne heyvan, nuşidéne ab vé ġeyre “besmele” migoft. Éz ancayi kr résule Xoda behtérin olgu béraye mast, ma niz bayéd éımale xod ra ba xandéne name Xoda aġaz némayim. Éknun biyayid hémegi dér in doureye téhsiliye cédid “besmellah” beguyim!
Cévanane gerami,
Kélemeye digéri ke be éndazeye besmellah mohem ést; “İnşallah” mibaşéd. Dér vaqeı, Molla Nésreddin dér in moured létifeye besyar porméınayi daréd.
Ruzi Xace céhéte réftén be baġ éz xane xarec şod. Hémséréş porsid: “Koca mirévi?” Xace pasox dad: “be baġ!” Hémséréş goft: “Xace, begu inşallah!” Xace pasox dad: “İn ke inşallah maşallah nédaréd! Be baġ mirévém o bérmigérdém.” Xace ta rah oftad, kulak vé tufani véhşétnak şuruı şod. Héman tour ke dér tule mésir ba méşéqqét rah miréft, ba çénd rahzén ruberu şod. Rahzénan dar o nédaréş ra bérdaşte hémanca be émane Xoda réhayéş kérdénd. Xace néxdike sobh, ba hezar séxti o béla be xane bérgéşte dére ménzel ra kubid. Hémséréş éz daxel seda zéd: “Kiye?” Xace cévab dad: “İnşallah méném!”
Dér ayeyi ke dér ebtedaye sohbéteman xandim, be ma déstur dade şode ke bedune gofténe “inşallae” néguyim; “Férda in kar ra éncam xahém dad”. Xob, “inşallah” yéıni çe?
Béraye in ménzur bayéd ayeye digéri éz Ɋorân ra bexanim:
وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۲۹﴾ (سورة التکویر)