آللاە، تاریح بۇیونجا اینسانلئغئ چشیتلی ساپمالارا قارشئ اویارمئش، کیتابلار وە نبیلر گؤندرەرک رئضاسئنا گؤتۆرن یۇلو قوللارئنا گؤسترمیشتیر. یۆجە آللاە اینسانلارئ بویروق وە یاساقلارئیلا یؤنلندیریر، دۆنیا حایاتئمئزداکی سئنئرلارئ وە سربست آلانلارئ بلیرلەر. آللاهئن سچتیگی هرحانگی بیر قولونا بو تاعلیماتلارئ ایندیرمەسینە “آللاهئن واحیی” دەنیر. آللاهئن واحیەتتیگی کیمسەیە دە “نبی-رسول” دەنیلیر. “نبی-رسوللر” آللاەتان آلدئغئ واحیلری اینسانلارا بیلدیرەرک آللاهئن ألچیلیگینی یاپارلار.
عازیز دینیمیز ایسلاما گؤرە سۇن نبی موحاممدین (ع) گلیشییلە واحی قاپئسئ قاپانمئش، دۇلایئسئیلا “نۆبۆووت” قورومو دا سۇنا أرمیشتیر. (آحزاب؛ 40) یۆجە آللاە قئیامتە قادار باقی اۇلاجاق کیتابئندا اینسانلئغا سۇن کز حیطاب أتمیش، سۇن سؤزلرینی سؤیلەمیشتیر وە واحیەتمەیی بیتیرمیشتیر. سۇن وە أن مۆکممل دین اۇلان قورئان ایسلامئندان باشقا بیر دین، آللاە قاتئندا قابول أدیلمەیەجکتیر. (مائیدە؛ 3) وە (آلی عیمران؛ 19)
هر نە قادار موحاممد (ع) سۇن نبی اۇلسا دا، اۇ یۇقکن دە ایسلام واردئ. آللاهئن یوموشلاندئردئغئ تۆم نبیلر آصلئندا عاینئ قایناقتان گلن عاینئ دینی یایمئشلاردئر. فارقلئ دینلر وە اؤگرتیلر گتیرمەمیشلردیر. بو نۇقطادا عیسا (ع)، موسا (ع) وە موحاممد (ع) طئبقئ کندیسیندن اؤنجەکی ألچیلر گیبی “مۆسلۆمان”دئرلار. آللاە هیچبیر زامان ایسلامئن حاریجیندە فارقلئ ایسمی تاشئیان باشقا بیر دین ایندیرمەمیشتیر. قورئان، تەورات وە اینجیل؛ عاینئ آغاجئن مەیوەلریدیر؛ آیرئ دینلرین دگیل، عاینئ دینین کیتابلارئدئر.
آنجاق واحیەدن سادەجە آللاە دگیلدیر. شەیطان دا، آلدانمایا مۆساعید وە نفسینین ایستکلرینە کؤلە اۇلان کیمسەلرە ایلهاملاردا بولونور؛ اینسانلار آراسئندا شیرکین وە فسادئن یایئلماسئ ایچین تاعلیماتلار وریر، یؤنلندیرمەلر یاپار.
اینسانلارئن سؤزلرینی، کیشیسل قاناعاتلارئنئ آللاها عائید گؤرمک؛ دین سؤمۆرۆسۆنۆن تمللرینی آتماقتئر. یۆجە آللاهئن آدئنئ قوللاناراق اینسانلارئن دینی اینانچلارئنئ ایستیثمار أدنلر، کندی سؤزلرینی آللاهئن سؤزلری گیبی گؤستردیگیندە آصلئندا کندیسینی دە آللاهئن یرینە قۇیموش اۇلورلار. آللاها، سؤیلەمەدیگی سؤزلری ایسناد أدنلر عاینئ زاماندا اۇنا ایفتیرا دا آتماقتادئرلار. قئساجاسئ فانیلرین سؤزلرینی، گؤرۆش وە قاناعاتلارئنئ آللاها عائیدمیش گیبی گؤسترمک؛ شیرک وە دین سؤمۆرۆسۆ ایچرن بیر ایفتیرادئر.
آللاها آتئلان هر ایفتیرا وە آللاە حاققئندا اویدورولان هر بیر یالان، شەیطاندان گلن واحیدیر. شەیطان، قورئان وە اۇنا ایمان أدنلرلە مۆجادلە أتمەسی ایچین آرقاداشلارئنا واحی گؤندریر. ناسئل کی آللاهئن ساغئدئنئ تبلیغ أدنە آللاهئن ألچیسی دەنیۇرسا، شەیطانئن سارغئدئنئ تبلیغ أدنلرە دە اۇنون ألچیسی وە قوللارئدئر.
… وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ ﴿۱۲۱﴾ (سورة الأنعام)
… شەیطانلار کندی أولیاسئنا (دۇست وە دستکچیلرینە) سیزینلە مۆجادلە أتمەسی ایچین ألبتتە کی واحی گؤندریرلر. اۇ شەیطان أولیاسئنا بۇیون أگرسنیز، کسینلیکلە مۆشریکلر اۇلدونوز دیمکتیر. (أنعام سورەسی؛ 121)
حئریستیانلئقتا وە یاهودیلیکتە واحی آلغئسئ قۇنوموزون دئشئندا قالدئغئندان دگینمەییپ، مۆسلۆمانلار ایچیندە کندی سؤزلرینی، آللاهئن کلامئ گیبی گؤسترنلرە تماس أدەجگیز. هر نە قادار یاهودیلر وە حئریستیانلاردان بو جۆرۆمۆ ایشلەینلر وار ایسە دە اۇنلاردا دوروم بلیرگیندیر. بیزیم ایچین آصئل تهلیکە کندی ایچیمیزدە اۇلان حادیثەلردیر. مۆسلۆمان گؤرۆنۆملۆ باعضئ کیمسەلر کندی اویدوردوغو یالانلارئ آللاها ایسناد أتمکتن چکینمەمیشلردیر. ایچلریندە واحی آلدئغئنئ ایددیعا أدنلر اۇلدوغو گیبی، بونون دۇلایلئ یۇلدان یاعنی آچئقچا واحی آلدئغئنئ سؤیلەمەدن یاپانلار دا واردئر.
شەیطانئن ألچیلرینی تانئمالئیئز
شەیطان واحیینین اؤزللیکلری، آللاهئن واحیینین اؤزللیکلرینین تام ترسیدیر. اۇنون واحیی بللی بیر زامان دیلیمیندە بیتمز. هرکسە هر آن واحی گؤندریر، اۇنون آلداتماجاسئ قئیامتە قادار سۆرەجکتیر. اۇنون ألچیلرینین سایئسئ دا یۇقتور. اوموت دگیل، اوموتسوزلوق تلقین أدر. آللاهئن واحیی اینسانلارئ قارانلئقلاردان آیدئنلئغا چئقارئر. شەیطان واحیی ایسە اینسانئ جهننمین درینلیکلرینە، قارانلئقلارا چکر. بو نۇقطادا بیر دە؛ آللاهئن ألچیلریندن باحثەتتیگیمیز گیبی؛ “شەیطانئن ألچیلریندن” دە باحثەتمەمیز گرکەجکتیر.
قورئان شەیطانئن کندی دۇستلارئنا واحیەتتیگینی بیلدیریر:
… وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ… ﴿۱۲۱﴾ (سورة الأنعام)
… شەیطانلار کندی أولیاسئنا (دۇست وە دستکچیلرینە) سیزینلە مۆجادلە أتمەسی ایچین ألبتتە کی واحی گؤندریرلر… (أنعام سورەسی؛ 121)
دیققات أدیلیرسە، آیتتە تکیل اۇلاراق شەیطاندان دگیل، چۇغول اۇلاراق “شەیاطین” یاعنی شەیطانلاردان باحثەدیلمکتەدیر. بورادا شەیطانلارئن بیر اؤرگۆت گیبی اۇرگانیزە چالئشتئغئنا دیققات چکیلدیگی گیبی، شەیطانئن واحیەتتیگی کیمسەیی دۇست أدینیپ کندیسی گیبی شەیطانلاشتئردئغئنا دا وورغو یاپئلماقتادئر. آللاهئن واحیینە دگیل دە، شەیطانی اؤگرتیلرە قولاق ورنلرە آللاهئن دۇستو دەنمز؛ “شەیطانئن أولیاسئ” دەنیلیر. بو تاعبیر بیذذات قورئان طارافئندان قوللانئلماقتادئر.
یینە یۆجە آللاە شؤیلە بویورماقتادئر:
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿۱۱۲﴾ (سورة الأنعام)
ایشتە بؤیلە، بیز هر نبییە اینسان وە جین شەیطانلارئنئ دۆشمان یاپتئق. بونلار آلداتماق ایچین بیربیرینە لافئن یالدئزلئسئنئ واحیەدرلر. راببین فئرصات ورمەسەیدی، اۇنو یاپامازلاردئ. بئراق اۇنلارئ، دۆزدۆگۆ ایفتیرالارلا باش باشا قالسئنلار. (أنعام سورەسی؛ 112)
بو آیتی کریمەدن آنلادئغئمئزا گؤرە، شەیطانلار اینسان وە جین شەیطانئ اۇلماق اۆزەرە ایکییە آیرئلئرلار. هر نبینین داعوتینە موساللاط اۇلان بو شەیطانلارئن بیربیرینە یاپتئغئ تلقینلرە، قورئان “واحی” دەمکتەدیر. شەیطانلار هم بیربیرینە هم دە مۆمینلرە أن یالدئزلئ وە أتکیلەیجی سؤزلری فئسئلدارلار. بؤیلەلیکلە حاققئ باطئل، باطئلئ دا حاق گؤستریرلر. شەیطانلارئن جین طایفاسئندان اۇلانلار یاعنی گؤرۆنمەینلر، بیزلری حاراملارا تشویق أدر؛ کین، شهوت وس. دویغولارئمئزئ تاحریک أدەرک اینسانئ جاناوارلاشتئرمایا چالئشئرلار. بو تیپ شەیطانلاردان آللاها سئغئناراق، نفسیمیزە حاکیم اۇلاراق وە هر آنئمئزئ قورئان ایلە دنتلەیەرک قورتولابیلیریز.
بورادا آصئل اۆزەریندە دورماق ایستەدیگیمیز نۇقطا اینسان جینسیندن اۇلان شەیطانلارئن أن جاذیبەلی یالانلارلا دیگرلرینی أتکیلەمەیە چالئشماسئدئر. اویدورما حادیثلری، آصئلسئز ایفتیرالارئ، فایداسئز ماثاللارئ، اینسانلارئ اویوشتورماق ایچین قوللانانلار، کندی یازدئقلارئنئ آللاهئن سؤزلری دییە تانئتانلار وە دینی؛ تیجاری سرمایە سایان اینسان گؤرۆنۆملۆ شەیطانلار، شو آن ایسلام عالمیندە جیریت آتماقتادئر.
ایسلام عالمی هیچبیر زامان گۆنۆمۆزدە اۇلدوغو قادار حورافەنین، شیرکین وە یالانئن ایچینە باتمامئشتئ. بونون أن اؤنملی سببی؛ “اینسان قئلئغئنداکی شەیطانلاردئر”. دین ساحاسئندا یالانئن وە دین تیجارتینین ایقتیدارا گلمەسینین بیر دیگر سببی ایسە حورافەیی دین دییە پازارلایان شەیطان ألچیلرینین حۇجا ظاننەدیلمەسیدیر. بو کیمسەلرە تەوە، رادیۇ پرۇگراملارئنئن آچئق اۇلماسئ، گازەتەلردە کؤشەلرینین اۇلماسئ تۇپلومو فلاکتە سۆرۆکلەمکتەدیر.
