اینسان کندی کندیسینین قورتارئجئسئدئر وە هرکس قئیامت گۆنۆ کندی نفسی ایچین مۆجادلە ورەجکتیر.
وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى ﴿۳۹﴾ وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى ﴿۴۰﴾ ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاءَ الْأَوْفَى ﴿۴۱﴾ (سورة النجم)
اینسان ایچین کندی چالئشماسئندان باشقا بیر شەی یۇقتور. وە چالئشماسئ دا ایلریدە گؤرۆلەجکتیر. سۇنرا اۇنا قارشئلئغئ تاستامام وریلەجکتیر. (نجم سورەسی؛ 39-41)
يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿۱۱۱﴾ (سورة النحل)
اۇ گۆن، هرکس نفسینی قورتارماق ایچین اوغراشاراق گلیر وە هرکسە یاپتئغئ ایشین قارشئلئغئ تامامئیلا اؤدنیر وە هیچ کیمسەیە دە ظولمەدیلمز. (ناحل سورەسی؛ 111)
کیشیلر وە تۇپلوملار آنجاق آللاهئن ذیکری /حاطئرلاتماسئ اۇلان قورئان ایلە تاطمین اۇلوپ حوضور بولابیلیر.
الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ﴿۲۸﴾ (سورة الرعد)
ایمان أدنلرین قالبلری آللاهئن ذیکرییلە حوضورا قاووشموشتور. دیققات أدین، قالبلر آنجاق آللاهئن ذیکری ایلە حوضورا قاووشور. (راعد سورەسی؛ 28)
تۇپلومو گؤکتن گلن یا دا یردن چئقان بیریلری دگیل، کندی ینیلیکچی حارەکتلری دگیشتیریر. ایلرلەمک ایستەین تۇپلوملار آتئلئم یاپمالئ، آللاهئن چاغرئسئنا قولاق ورملیدیر.
… إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ… ﴿۱۱﴾ (سورة الرعد)
… بیر تۇپلوم کندیندە اۇلان دورومو دگیشتیرمەدیکچە، هیچ شۆبهە یۇق کی، آللاە دا اۇ تۇپلومدا اۇلان حالی دگیشتیرمز… (راعد سورەسی؛ 11)
تۇپلومون قورتولوشو ایچین آللاها ایمان (گۆونمک) شارطتئر. اۇنون ایستەدیگی شکیلدە یاشایان وە اۇنون بلیرلەدیگی ایلکەلرە اویغون حارەکت أدن مۆمینلر (گۆوننلر) ایچین قورتولوش رچەتەسی شؤیلەدیر:
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱﴾ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ ﴿۲﴾ وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ ﴿۳﴾ وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ ﴿۴﴾ وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ ﴿۵﴾ إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ ﴿۶﴾ فَمَنِ ابْتَغَى وَرَاءَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْعَادُونَ ﴿۷﴾ وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ ﴿۸﴾ وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿۹﴾ أُولَئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ ﴿۱۰﴾ الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۱۱﴾ (سورة المؤمنون)
گرچکتن مۆمینلر قورتولوشا أرمیشتیر. اۇنلار کی؛ نامازلارئندا حوشوع ایچیندەدیرلر. اۇنلار کی؛ بۇش وە یارارسئز شەیلردن یۆز چەویریرلر. اۇنلار کی؛ زکات ایچین چالئشئرلار. وە اۇنلار کی؛ عیففتینی قۇرورلار، اۇنلار سادەجە (نیکاحئنداکی) أشلرینە وەیا یمینلیکلرینە قارشئ قئنانمازلار. شو حالدە کیم بونون اؤتەسینە گیتمەیی ایستەرسە، ایشتە بونلار حاددی آشان کیمسەلردیر. یینە اۇنلار کی؛ أمانتلرینە وە عاهیدلرینە ریعایت أدرلر. وە اۇنلار کی؛ نامازلارئنئ موحافاظا أدرلر، ایشتە آصئل اۇنلار واریثلردیر. کی، فیردەوسە واریث اۇلان بو کیمسەلر اۇرادا أبدی قالئرلار. (مۆمینون سورەسی؛ 1-11)
آللاە دۆنیانئن وە آحیرتین دردلریندن قورتولما تکلیفینی یاپمئش وە شارطلارئنئ آچئقلامئشتئر.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۱۰﴾ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۱۱﴾ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۱۲﴾ وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۳﴾ (سورة الصف)
أی ایمان أدنلر! سیزی آجئ بیر عاذابتان قورتاراجاق تیجارتی سیزە گؤسترەییم می؟ آللاها وە رسولۆنە اینانئر، ماللارئنئزلا وە جانلارئنئزلا آللاە یۇلوندا جیهاد /غایرت أدرسینیز. أگر بیلیرسنیز، بو سیزین ایچین داحا حایئرلئدئر. ایشتە بو تاقدیردە اۇ، سیزین گۆناەلارئنئزئ باغئشلار، سیزی زمینیندن ائرماقلار آقان جننتلرە، عادن جننتلریندەکی گۆزل مسکنلرە قۇیار. ایشتە أن بۆیۆک قورتولوش بودور. سەوەجگینیز باشقا بیر شەی داحا وار؛ آللاەتان یاردئم وە یاقئن بیر فتیح. مۆمینلری (بونلارلا) مۆژدەلە! (صاف سورەسی؛ 10-13)
اینسان اۇغلو حوضور وە قورتولوش ایستییۇرسا، آللاها نانکؤرلۆک أتمە (شیرک) عیللتیندن وازگچملی وە آللاهئن تک قورتارئجئ اۇلدوغونو قابول أتملیدیر.
قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۶۳﴾ قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿۶۴﴾ (سورة الأنعام)
دە کی: “بیزی بو تهلیکەدن قورتارئرسا، ألبتتە شۆکرەدنلردن اۇلاجاغئز،” دییە گیزلی وە آشیکار اۇنا یالوارئپ دورورکن، قارانئن وە دنیزین قارانلئقلارئندان سیزی کیم قورتارئز؟ دە کی: “آللاە، سیزی اۇندان وە بۆتۆن سئقئنتئلاردان قورتارئر، سۇنرا دا سیز یینە اۇرتاق قۇشارسئنئز.” (أنعام سورەسی؛ 63-64)
تکنۇلۇژیدە نە قادار ایلری سەویەدە اۇلسالار دا واحیی قابوللنمەینلر، آللاهئ آتلاتامازلار. آللاها راغمن قورتولوشو ساغلایامازلار. آللاهئن واحیینە سئرت چەویرن ظالیم تۇپلوملارئن حاققئ قورتولوش دگیل، یئقئمدئر. بو گرچگی آنجاق گؤنۆل گؤزلری کؤرلمەمیش کیمسەلر گؤرەبیلیرلر.
وَأَصْحَابُ مَدْيَنَ وَكُذِّبَ مُوسَى فَأَمْلَيْتُ لِلْكَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ﴿۴۴﴾ فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ ﴿۴۵﴾ أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ﴿۴۶﴾ (سورة الحج)
مدیەن حالقئ دا یالانلادئ. موسا دا (فیرعاوون طارافئندان) یالانلاندئ. بن دە اۇ کافیرلرە بیر سۆرە وردیم. سۇنرا دا اۇنلارئ یاقالایئوردیم. بنی تانئماماق ناسئلمئش گؤرسۆنلر. نیجە مملکتلر واردئ کی، ظولۆم یاپارلارکن بیز اۇنلارئ یۇق أتتیک. آرتئق داملارئ چؤکمۆش، دووارلارئ اۆزرینە یئقئلمئشتئر. (گریدە) نیجە ترک أدیلمیش قویولارلا بۇمبۇش قالمئش یۆکسک سارایلار (بئراقئلمئشتئر). یر یۆزۆندە دۇلاشمئیۇرلار مئ کی، اۇلانلارئ عاقلەدەجک قالبلری، ایشیتەجک قولاقلارئ اۇلسون. گرچک شودور کی، گؤزلر کؤر اۇلماز، فاقاط آصئل گؤگۆسلرین ایچیندەکی قالبلر کؤر اۇلور. (حاج سورەسی؛ 44-46)
بۆتۆن اینسانلئغئ أکۇنۇمیک، روحسال، کۆلتۆرل وە بیلیمسل آنلامدا راحاتلاتاجاق یگانە سیستم، حایاتئن هر آلانئنئ دۆزنلەین ایسلامدئر. وارلئق عالمێهنین آلترناتیفی اۇلمایان تک قورتولوش پلانئدئر. چۆنکی بو سیستمین قوروجوسو آللاەتئر.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُوَ يُدْعَى إِلَى الْإِسْلَامِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۷﴾ (سورة الصف)
ایسلاما داعوت اۇلوندوغو حالدە، آللاە اۆزەرینە یالان اویدوراندان داحا ظالیم کیم اۇلابیلیر؟ آللاە چالیم تۇپلومو دۇغرو یۇلا ایلتمز. (صاف سورەسی؛ 7)
